Bijgeloof en mythes rondom reptielen en amfibieën

Bijgeloof rondom reptielen en amfibieën

Overal ter wereld worden reptielen en amfibieën vereerd, verafgood en gevreesd. Bij veel volkeren hebben deze dieren een bijzondere status verworven. Meestal vanwege hun vreemde uiterlijk of bijzondere lichamelijke aanpassingen.

Voor de Amerikaanse indianen waren slangen, hagedissen en kikkers belangrijke dieren. De indianen zagen de hagedissen als brengers van dromen, de slang als brenger van wijsheid en kracht en de kikker zou de ziel tot rust brengen en de persoon bevrijden van zorgen.

De Aboriginals uit Australië kennen veel bijgeloof over reptielen. Op zichzelf niet vreemd in een land dat veel soorten van deze dieren kent. Zo geloven zij dat de wereld is geboren uit de regenboogslang. De Bosjesmannen uit Afrika geloven een soortgelijke mythe, namelijk dat de aarde wordt gedragen door een schildpad. Een beeld dat in meerdere culturen naar voren komt.

Mythes over hagedissen

De originele bewoners van de regenwouden in Panama en Costa Rica geloofden dat een hagedis hen in steen kon veranderen, net als de Griekse legende van Medusa. De hagedis in kwestie is de basilisk. Deze hagedis zou een goddelijke afkomst hebben, een afstammeling van een draak en een mens. Het feit dat deze hagedis over het water kan lopen zal zeker hebben bijgedragen aan de status van deze bijzondere hagedis en om deze reden wordt hij tegenwoordig, lokaal, als de Christus hagedis aangeduid.

Mythes over slangen

In Afrika worden slangen vaak vereerd. Slangen worden daar in het algemeen gezien als geluksbrengers. Dit is verklaarbaar vanuit het perspectief dat deze volkeren vaak zouden sterven van de honger zonder slangen in hun dorpen, omdat zij de muizen en ratten opeten die de gewassen kunnen vernietigen. Bevriend zijn met deze dieren gaf een wezenlijk voordeel.

Slangen zijn vaak ook vruchtbaarheidssymbolen, omdat zij door vele mensen als onsterfelijk worden gezien. Dit heeft te maken met het feit dat slangen uit hun huid kruipen om te kunnen groeien en dit werd vaak gezien als een vorm van wedergeboorte. Het zien van een slang op de huwelijksdag zou daarom betekenen dat je veel kinderen zou voortbrengen.

Door Rogier van Rossem
Stichting Hereptofauna